Εξαγορά στην πράξη: ξένη σημαία και στρατιωτική θητεία στο ΝΑΤ
Εξαγορά θαλάσσιας υπηρεσίας ξένης σημαίας στο ΝΑΤ σημαίνει ένα πράγμα: πληρώνεις τις εισφορές (ναυτικού και πλοιοκτήτη) για χρόνο που έκανες σε πλοίο ξένης σημαίας μη συμβεβλημένο με το ΝΑΤ, ώστε αυτός ο χρόνος να μετρήσει για θεμελίωση και υπολογισμό σύνταξης. Δεν είναι η επικύρωση/καταχώριση φυλλαδίου στο myNAFTILIA — εκεί πάει ο χρόνος σε συμβεβλημένα πλοία.
Πριν την αίτηση χρειάζεσαι θεωρημένο certificate of service (συνήθως εντός 36 μηνών από την απόλυση), αίτηση στο ΝΑΤ Τμήμα Λοιπών Διαχειρίσεων (poroi.loipoi@nat.gr), έλεγχο Πειθαρχικού, λογαριασμό εξαγοράς και πληρωμή τράπεζας. Το κόστος βγαίνει από την τρέχουσα ΣΣΕ της ημερομηνίας εξαγοράς + 7% — όχι από τον μισθό που έπαιρνες τότε. Στο mitos.gov η ένδειξη «χωρίς κόστος» αφορά τα τέλη της διαδικασίας, όχι το ποσό εισφορών. Αν ψάχνεις για τη στρατιωτική σου θητεία και όχι για πλοίο ξένης σημαίας, πήγαινε κατευθείαν στην ενότητα για την εξαγορά στρατιωτικής θητείας. Έχει άλλη αίτηση και άλλον τρόπο υπολογισμού του κόστους.
Τι είναι η εξαγορά ξένης σημαίας στο ΝΑΤ (και τι δεν είναι)
Σύμφωνα με το άρθρο 37 του ΚΝ 792/78 και τη σελίδα του ΝΑΤ για εξαγορά σε πλοία με ξένη σημαία, επιτρέπεται σε ασφαλισμένους ή συνταξιούχους ναυτικούς (και στις οικογένειές τους, όπου ισχύει) να εξαγοράσουν υπηρεσία σε πλοία με ξένη σημαία μη συμβεβλημένα με το ΝΑΤ.
Με απλά λόγια: το πλοίο δεν ήταν στο «σύστημα» του ΝΑΤ. Ο χρόνος δεν μπήκε αυτόματα. Αν θέλεις να μετρήσει για σύνταξη, τον αγοράζεις — καταβάλλοντας τις οφειλόμενες εισφορές για τον χρόνο και την ειδικότητα που εκτίθηκε.
Τι δεν είναι:
- Δεν είναι ένσημα σαν της στεριάς. Η βάση παραμένει θαλάσσια υπηρεσία. Δες και τον οδηγό Ένσημα ΝΑΤ vs θαλάσσια υπηρεσία.
- Δεν είναι μόνο η θεώρηση του certificate of service. Η θεώρηση είναι προϋπόθεση· η εξαγορά είναι ξεχωριστή πράξη στο ΝΑΤ με πληρωμή.
- Δεν είναι η επικύρωση/καταχώριση στο myNAFTILIA. Εκεί μπαίνει χρόνος σε συμβεβλημένα πλοία. Αν μπερδέψεις τα δύο, χάνεις χρόνο και κάνεις λάθος φάκελο.
Σκοπός της διαδικασίας (όπως το γράφει το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών — mitos.gov): θεμελίωση συντάξιμου δικαιώματος και υπολογισμός σύνταξης.
Συμβεβλημένο vs μη συμβεβλημένο — ποιο μονοπάτι
Πριν τρέξεις σε αίτηση, κόψε το δίλημμα σε μια ερώτηση: το πλοίο ήταν συμβεβλημένο με το ΝΑΤ ή όχι;
Ποιος δικαιούται / ποιος αποκλείεται
Από mitos.gov και nat.gr ισχύουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
Προϋποθέσεις (πρέπει να ισχύουν):
- Ναυτολόγηση για τον χρόνο υπηρεσίας μέσω ΓΕΝΕ ή μέσω Ελληνικής Προξενικής ή Λιμενικής Αρχής.
- Η υπηρεσία να έγινε μετά την απογραφή ως ναυτικού.
- Να μην συμπίπτει με άλλη ναυτολόγηση, με άλλη ήδη εξαγορασθείσα υπηρεσία, ή με χρόνο που έχει ήδη αναγνωριστεί για σύνταξη.
- Θεωρημένο certificate of service (βλ. παρακάτω για το παράθυρο των 36 μηνών).
Αποκλεισμοί / εμπόδια (όπως τα γράφουν οι επίσημες πηγές):
- Υπηρεσία ενώ ήσουν τιμωρημένος από το Πειθαρχικό Συμβούλιο Εμπορικού Ναυτικού.
- Υπηρεσία σε περίοδο που το πλοίο ήταν σε παροπλισμό.
- Υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση με επανάληψη του ναυτικού επαγγέλματος.
- Καταδίκες που επιφέρουν στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων, όπως περιγράφονται στις προϋποθέσεις του mitos (άρθρα Ποινικού Κώδικα που αναφέρονται εκεί).
- Πιστοποιητικά θεωρημένα από αναρμόδιες αρχές — δεν γίνονται δεκτά.
- Στο πιστοποιητικό πρέπει να φαίνεται ότι το πλοίο ήταν εν ενεργεία.
Ιστορικά παράθυρα δικαιώματος (όπως στη σελίδα ΝΑΤ):
- Εξαγοράζεται από όλους τους ναυτικούς υπηρεσία μέχρι 31/3/1980 (Π.Δ. 243/80).
- Για κατόχους διπλώματος Πλοιάρχου Α΄ τάξης: από 27/8/1981 και μετά (Π.Δ. 907/81).
- Από όλους τους ναυτικούς: υπηρεσία από 25/4/1983 και μετά (Π.Δ. 125/83).
Ειδικές περιπτώσεις (μόνο όπου τις λέει η επίσημη πηγή):
- Ναυτικοί σε Θ/Γ: έως 7 μήνες το χρόνο.
- Επιθεωρητές Πλοίαρχοι/Μηχανικοί: έως 6 μήνες το χρόνο.
- Σπουδαστές ΑΕΝ Β΄ Θαλάσσιας Εκπαιδευτικής Περιόδου σε μη συμβεβλημένα (υπό τις προϋποθέσεις που αναφέρει το mitos): δυνατότητα δόσεων έως 12 μήνες για απόκτηση διπλώματος Γ΄ τάξης — ξεχωριστή διαδρομή από την «κλασική» εξαγορά για σύνταξη.
Αν είσαι οικογένεια/κληρονόμος, το ΝΑΤ αναφέρει δικαίωμα εξαγοράς και για οικογένειες· μην αυτοσχεδιάζεις χαρτιά — ρώτα το Τμήμα Λοιπών Διαχειρίσεων τι ζητάει στη δική σου περίπτωση.
Προϋπόθεση: θεώρηση certificate of service (36 μήνες)
Το certificate of service το εκδίδει ο Πλοίαρχος του πλοίου για την υπηρεσία σου. Δεν αρκεί το χαρτί «όπως είναι».
Πρέπει να θεωρηθεί για:
- το γνήσιο της υπογραφής του πλοιάρχου, και
- την αλήθεια του περιεχομένου, όπως προκύπτει από ναυτιλιακά έγγραφα του πλοίου (article και ημερολόγιο),
από Ελληνική ή Προξενική ή Λιμενική Αρχή, μέσα σε χρονικό διάστημα τριάντα έξι (36) μηνών από την απόλυσή σου από το πλοίο (Ν. 2329/1995, όπως ισχύει — mitos και nat.gr).
Εναλλακτικά για το γνήσιο υπογραφής: δήλωση Ν. 1599/1986 από εκπρόσωπο της πλοιοκτήτριας, με θεώρηση υπογραφής από αρμόδια δημόσια ελληνική αρχή.
Χωρίς σωστή θεώρηση, η αίτηση εξαγοράς δεν προχωράει όπως πρέπει. Με σωστή θεώρηση, ακόμα δεν έχεις τελειώσει: ακολουθεί η διαδικασία ΝΑΤ και η πληρωμή.
Δικαιολογητικά και αίτηση
Βάση δικαιολογητικού στο mitos: το πιστοποιητικό (certificate of service) θεωρημένο όπως παραπάνω.
Αίτηση: ΑΙΤΗΣΗ ΕΞΑΓΟΡΑΣ ΣΕ ΠΛΟΙΟ ΜΕ ΞΕΝΗ ΣΗΜΑΙΑ — κατέβασέ την από τη σελίδα πλοίων του ΝΑΤ:
- nat.gr/ploia-2/ (αίτηση εξαγοράς ξένης σημαίας)
- ή ο σύνδεσμος PDF που δίνει το mitos για την ίδια αίτηση.
Συμπλήρωσε, υπέγραψε, κράτα πρωτότυπο. Αν την καταθέτει άλλος, χρειάζεται εξουσιοδότηση. Μαζί: ταυτοποιητικό έγγραφο και ό,τι άλλο ζητήσει το τμήμα για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Ναυτολόγηση του χρόνου: μέσω ΓΕΝΕ ή ελληνικής προξενικής/λιμενικής αρχής — χωρίς αυτό, η επίσημη προϋπόθεση δεν καλύπτεται.
Πού υποβάλλεται
Αρμόδιο σημείο (mitos.gov, ενημέρωση 03/08/2026):
- ΝΑΤ — Τμήμα Λοιπών Διαχειρίσεων, Διεύθυνση Ενημερότητας Πλοίων
- Κατάθεση: δια ζώσης, ταχυδρομικά, ή email στο poroi.loipoi@nat.gr
- Δεν παρέχεται πλήρως ψηφιακά ως αυτοματοποιημένη υπηρεσία (όπως το δηλώνει το mitos)
Εκτιμώμενος χρόνος στο mitos: 10 ημέρες έως 2 μήνες. Είναι εύρος διοικητικής εκτίμησης — όχι υπόσχεση. Αν λείπουν χαρτιά, αν καθυστερεί το Πειθαρχικό, ή αν αμφισβητείται γνησιότητα, ο χρόνος μεγαλώνει.
Επικοινωνία γενικών πληροφοριών ΝΑΤ (όπως στη σελίδα τους): Εθνικής Αντιστάσεως 1, Πειραιάς · plirofories@nat.gr · για την αίτηση εξαγοράς προτίμησε το poroi.loipoi@nat.gr όπως το ορίζει το mitos.
Πώς υπολογίζεται το κόστος
Εδώ χάνουν πολλοί: νομίζουν ότι πληρώνουν με τον τότε μισθό. Όχι.
Επίσημος κανόνας (Ν. 1711/1987, Ν. 485/1976, nat.gr και mitos):
- Οι εισφορές (ναυτικού και πλοιοκτήτη) υπολογίζονται σαν να εργαζόσουν σε φορτηγό πάνω από 4.500 DW συμβεβλημένο με το ΝΑΤ,
- πλέον 7% επί των συλλογικών συμβάσεων,
- με τις ΣΣΕ που ισχύουν κατά τον χρόνο της εξαγοράς — όχι κατά τον χρόνο που έκανες την υπηρεσία,
- χωρίς πρόσθετα τέλη (Ν. 2743/1999 όπως αναφέρεται στις επίσημες σελίδες).
Αν το πλοίο ήταν δεξαμενόπλοιο, ο μισθός βάσης προσαυξάνεται και με το επίδομα δεξαμενόπλοιου.
Η κατηγορία πλοίου που υπηρέτησες (μικρό, μεγάλο, θαλαμηγό, αλιευτικό, φορτηγό κ.λπ.) δεν αλλάζει τον βασικό τύπο: όλα υπολογίζονται με τον κανόνα φορτηγού >4.500 DW + 7%.
Μισθολόγια εξαγορών: τα επίσημα PDF είναι στη σελίδα nat.gr/misthologia-exagoron/ (φορτηγά, δεξαμενόπλοια, επιβατηγά, πλοηγοί κ.λπ., ανά περίοδο). Μην αντιγράφεις ποσά από παλιά άρθρα ή φόρουμ. Άνοιξε το μισθολόγιο της περιόδου που θα εξαγοράσεις τώρα, ή ζήτα από το ΝΑΤ λογαριασμό εξαγοράς — αυτός είναι ο επίσημος αριθμός.
Αν έχουν καθυστερήσει να υπογραφούν νέες ΣΣΕ: το ΝΑΤ/mitos επιτρέπουν εξαγορά με τις παλιές και μετά πληρωμή της διαφοράς όταν υπογραφούν οι νέες.
Βήματα μέχρι την Πράξη εξαγοράς
Checklist όπως προκύπτει από τη ροή mitos.gov:
Κράτα αντίγραφα όλων: αίτηση, CoS, λογαριασμός, αποδεικτικό τράπεζας, Πράξη. Χωρίς Πράξη, μην θεωρείς ότι «τελείωσε».
Πώς φαίνεται μετά στον Πίνακα / σύνταξη
Μετά την Πράξη, ο χρόνος πρέπει να φαίνεται στον ασφαλιστικό/υπηρεσιακό σου φάκελο. Πρακτικά:
- Έλεγξε ότι ο εξαγορασμένος χρόνος εμφανίζεται σωστά πριν καταθέσεις αίτηση σύνταξης.
- Σύνδεσέ τον με τον Πίνακα Θαλάσσιας Υπηρεσίας και με ό,τι βλέπεις σε My NAT / σχετικά μητρώα.
- Για το «γιατί μετράει» και πώς μπαίνει στη λογική σύνταξης: Οδηγός σύνταξης ναυτικού ΝΑΤ, Πότε βγαίνει σύνταξη, Υπολογισμός σύνταξης.
- Αν χρειαστείς διαδρομή στα μητρώα: ΑΜΗΝΑ / Μητρώα Ναυτικών.
- Για βεβαίωση θαλάσσιας υπηρεσίας (όταν τη χρειάζεσαι ως έγγραφο): Βεβαίωση θαλάσσιας υπηρεσίας.
Μην αφήνεις την εξαγορά «στον αέρα» μέχρι την τελευταία εβδομάδα πριν την αίτηση σύνταξης. Ο χρόνος διοίκησης (10 ημέρες–2 μήνες κατ’ εκτίμηση) δεν περιλαμβάνει τα δικά σου καθυστερημένα χαρτιά.
Εξαγορά στρατιωτικής θητείας για σύνταξη ΝΑΤ
Ό,τι διάβασες ως εδώ αφορά χρόνο που δεν μπήκε στο ΝΑΤ επειδή το πλοίο ήταν ξένης σημαίας. Η στρατιωτική θητεία είναι άλλο θέμα. Έχει δική της αίτηση, δικό της τρόπο υπολογισμού και δικούς της κανόνες πληρωμής. Αν υπηρέτησες στις Ένοπλες Δυνάμεις, μπορείς να αγοράσεις εκείνο το διάστημα ως χρόνο ασφάλισης στο ΝΑΤ, ώστε να μετρήσει για τη σύνταξή σου.
Τι εξαγοράζεις και ποιος μπορεί
Σύμφωνα με το ΝΑΤ, ο ναυτικός μπορεί να εξαγοράσει τον χρόνο που υπηρέτησε με θητεία ή εφεδρεία στις Ένοπλες Δυνάμεις, στα Σώματα Ασφαλείας, στο Λιμενικό ή στην Πυροσβεστική. Το ΝΑΤ γράφει ρητά ότι δεν παίζει ρόλο η ηλικία σου ούτε πόση θαλάσσια υπηρεσία έχεις. Δεν χρειάζεται δηλαδή να φτάσεις πρώτα σε κάποιο όριο ναυτικού χρόνου για να κάνεις αίτηση. Ο χρόνος που θα εξαγοράσεις υπολογίζεται είτε για να θεμελιώσεις το δικαίωμα σύνταξης είτε για να αυξηθεί η σύνταξή σου. Η αίτηση λέγεται Αίτηση 8 και κατατίθεται στο ΝΑΤ.
Πώς υπολογίζεται το κόστος
Εδώ προσοχή, γιατί ο κανόνας διαφέρει από την ξένη σημαία και πολλοί τους μπερδεύουν. Στην ξένη σημαία το κόστος βγαίνει από μισθό φορτηγού πάνω από 4.500 DW, συν 7%, με τις συλλογικές συμβάσεις της ημέρας της εξαγοράς. Στη στρατιωτική θητεία, με βάση το άρθρο 34 του Ν. 4387/2016, το ΝΑΤ περιγράφει τρία πράγματα.
Πρώτο, το ποσοστό εισφοράς, του ασφαλισμένου και του εργοδότη, είναι αυτό που ισχύει τη στιγμή που υποβάλλεις την αίτηση. Δεύτερο, ως μισθός βάσης λαμβάνεται ο μισθός φορτηγού ποντοπόρου πάνω από 3.000 κοχ, δηλαδή ο μισθός πάνω στον οποίο γίνονται οι κρατήσεις στην τελευταία σου ναυτολόγηση, όπως ακριβώς γίνεται και για τις συντάξιμες αποδοχές. Τρίτο, ο μισθός αυτός προσαυξάνεται κατά το ποσοστό του Γενικού Δείκτη Καταναλωτή που ισχύει το προηγούμενο έτος ναυτολόγησης.
Ποσό δεν σου γράφω, γιατί δεν υπάρχει σταθερό. Εξαρτάται από τους μήνες που θα αναγνωριστούν και από τον μισθό που θα εφαρμοστεί. Το ακριβές ποσό θα το δεις στην απόφαση αναγνώρισης και στον λογαριασμό που θα σου κοινοποιήσει το ΝΑΤ.
Εφάπαξ ή σε δόσεις
Έχεις δύο τρόπους πληρωμής. Ο πρώτος είναι εφάπαξ, μέσα σε τρεις μήνες από τη στιγμή που θα σου κοινοποιηθεί η απόφαση αναγνώρισης. Αν πληρώσεις εφάπαξ, παίρνεις έκπτωση 2% για κάθε έτος εξαγοράς. Αν ο χρόνος που εξαγοράζεις είναι μικρότερος από ένα έτος, δεν παίρνεις έκπτωση. Ο δεύτερος τρόπος είναι οι ίσες μηνιαίες δόσεις, τόσες όσοι οι μήνες που αναγνωρίστηκαν. Αν καθυστερήσεις μια δόση, επιβαρύνεται με τα πρόσθετα τέλη που προβλέπει ο νόμος.
Κάτι που πρέπει να ξέρεις αν πλησιάζεις σε σύνταξη. Αν θεμελιώσεις δικαίωμα ή αυξηθεί η σύνταξή σου λόγω του εξαγορασμένου χρόνου και το ποσό της εξαγοράς δεν έχει εξοφληθεί, το ΝΑΤ παρακρατεί κάθε μήνα από τη σύνταξη ποσό ίσο με το ένα τέταρτο της σύνταξης, μέχρι να εξοφληθεί η εξαγορά. Αν λοιπόν θέλεις να πάρεις ολόκληρη την πρώτη σου σύνταξη, κάνε τον λογαριασμό και ξεχρέωσε πριν την αίτηση συνταξιοδότησης.
Δικαιολογητικά
Η σελίδα του ΝΑΤ για την εξαγορά στρατιωτικής θητείας δεν δίνει λίστα δικαιολογητικών. Αυτό που αναφέρεται επίσημα για τον στρατό βρίσκεται στις λίστες δικαιολογητικών του e-ΕΦΚΑ για τους ασφαλισμένους του ΝΑΤ. Στη λίστα για σύνταξη γήρατος και αναπηρίας υπάρχει το Πιστοποιητικό Στρατού Τύπου Α. Στη λίστα για σύνταξη λόγω θανάτου γράφει ότι το ίδιο πιστοποιητικό χρειάζεται «εφόσον ζητείται εξαγορά στρατού». Το πιστοποιητικό στρατού Τύπου Α είναι λοιπόν το έγγραφο που αξίζει να έχεις έτοιμο πριν πας στο ΝΑΤ. Ό,τι άλλο χρειαστεί για την Αίτηση 8 θα σου το πουν οι υπάλληλοι κατά την κατάθεση, και δεν θα το μαντέψουμε εμείς. Μην φέρνεις έγγραφα από λίστες άλλων ταμείων, γιατί εκεί οι απαιτήσεις διαφέρουν.
Πού κατατίθεται και τι ισχύει από 1/1/2027
Η Αίτηση 8 κατατίθεται στο ΝΑΤ, Εθνικής Αντιστάσεως 1, Πειραιάς, τηλέφωνο 210 4149 541, email plirofories@nat.gr, που είναι τα στοιχεία επικοινωνίας που δίνει το ΝΑΤ στη σελίδα υποβολής αιτήσεων. Η ανάθεση στο ΝΑΤ της διεκπεραίωσης θεμάτων παροχών συντάξεων και εφάπαξ έχει παραταθεί έως 31/12/2026 (ΥΑ 50842/2024, ΦΕΚ Β΄ 6372). Την ημέρα που γράφεται το κείμενο δεν βρήκα επίσημη ανακοίνωση για το πού θα υποβάλλονται οι αιτήσεις από 1/1/2027. Αν σκοπεύεις να εξαγοράσεις θητεία, ρώτα πρώτα το ΝΑΤ ή τον e-ΕΦΚΑ για τη διαδικασία που ισχύει εκείνη τη στιγμή, και κράτα αντίγραφο της αίτησης με πρωτόκολλο.
Συχνά λάθη
Συχνές ερωτήσεις
Επίσημες πηγές
- Μitos.gov — ΔΔ: Εξαγορά υπηρεσίας σε πλοίο με ξένη σημαία (τελευταία ενημέρωση 03/08/2026)
- ΝΑΤ — Εξαγορά σε πλοία με ξένη σημαία
- ΝΑΤ — Μισθολόγια εξαγορών (PDF)
- ΝΑΤ — Πλοία / αίτηση εξαγοράς ξένης σημαίας
- ΝΑΤ — Εξαγορά Στρατιωτικής θητείας (Αίτηση 8)
- e-ΕΦΚΑ — Δικαιολογητικά ΝΑΤ (λίστα για γήρατος/αναπηρία, σημείο 8.1.12, PDF)
- Νομικό πλαίσιο όπως παραπέμπουν οι παραπάνω: άρ. 37 ΚΝ 792/78 · Ν. 2329/1995 (36 μήνες) · Ν. 1711/1987 (+7%) · Ν. 485/1976 · Π.Δ. 372/1977 · κ.λπ.
Θέλεις δικό σου ιστορικό ναυτολογήσεων για να το συγκρίνεις με My NAT, τον Πίνακα και τον χρόνο που θα εξαγοράσεις;
Κράτα το ιστορικό σου στο LogMySea — δωρεάν