Υπάρχει μια ερώτηση που κάνουν σχεδόν όλοι οι νέοι Δόκιμοι στο πρώτο τους πλοίο, συνήθως στον δεύτερο ή τρίτο μήνα: «Μέτρησα σωστά τα χαρτιά μου;» Η απάντηση, πολλές φορές, είναι όχι.
Το πρόβλημα δεν είναι η προθυμία. Είναι ότι η Σχολή δίνει γνώσεις ναυσιπλοΐας, αλλά δεν σου εξηγεί τι σημαίνει η πρώτη σου ναυτολόγηση στη γραφειοκρατία του ΝΑΤ, στους συντελεστές σύνταξης, και στη λογική του ναυτολογίου. Αυτά τα μαθαίνεις αργότερα — ή, αν έχεις τύχη, τα μαθαίνεις πριν κάνεις τα πρώτα λάθη.
Η πρώτη ναυτολόγηση δεν είναι αυτό που φαντάστηκες στα θρανία. Δεν θα σε βάλουν στο τιμόνι. Δεν θα παρακολουθήσεις τον Πλοίαρχο να παίρνει αποφάσεις δίπλα σου και να σου εξηγεί τη λογική τους. Τις πρώτες εβδομάδες θα κάνεις πράγματα που δεν έχουν σχέση με ό,τι μελέτησες: θα γράφεις αναφορές, θα ελέγχεις εξοπλισμό, θα συμπληρώνεις φόρμες που θα φαίνονται άσκοπες.
Αυτό δεν είναι αποτυχία του συστήματος. Είναι το σύστημα.
Ένα πλοίο — ειδικά ένα εμπορικό — δεν είναι εκπαιδευτική δομή. Είναι επιχείρηση. Η εκπαίδευσή σου γίνεται παράλληλα με δουλειά που πρέπει να γίνει. Όσο πιο γρήγορα το αποδεχτείς, τόσο πιο γρήγορα θα αρχίσεις να μαθαίνεις πραγματικά.
Το άλλο πράγμα που δεν λέει κανείς: η απομόνωση. Τρεις μήνες σε ένα tanker χωρίς γνωστά πρόσωπα, με ανθρώπους που δεν μιλάνε την ίδια γλώσσα, σε ρουτίνα που επαναλαμβάνεται κάθε 4-8 ώρες. Αν δεν μπορείς να βρεις δική σου ρουτίνα μέσα στη ρουτίνα — το αισθάνεσαι.
Τα βασικά χαρτιά είναι γνωστά: ναυτικό φυλλάδιο, ιατρικό, Basic Safety (STCW VI/1). Αλλά υπάρχουν λεπτομέρειες που πολλοί αγνοούν ώσπου τους χτυπήσουν στο πρόσωπο.
Το πρώτο λάθος — και το πιο ακριβό — είναι να δουλέψεις σε πλοίο χωρίς νόμιμη ναυτολόγηση. Ξέρω ότι κάποιος στον κύκλο σου θα σου πει ότι «έτσι γίνεται, μαζεύεις λεφτά και μετά τακτοποιείς». Μην το κάνεις. Οι ημέρες αυτές δεν υπολογίζονται στη σύνταξη, δεν καλύπτεσαι ασφαλιστικά, και αν γίνει ατύχημα δεν έχεις καμία προστασία. Το βραχυπρόθεσμο κέρδος δεν αντισταθμίζει τίποτα από αυτά.
Το δεύτερο: να μην έχεις αρχείο της υπηρεσίας σου. Με τα χρόνια — και αυτό συμβαίνει σε σχεδόν όλους — αρχίζεις να θυμάσαι λιγότερο. Ποιο πλοίο ήταν το τρίτο; Πότε ακριβώς αποβιβάστηκα; Τι έγραφε ο βαθμός στο ναυτολόγιο εκείνης της σύμβασης; Αν δεν το έχεις καταγεγραμμένο κάπου, καταφεύγεις στα πρωτότυπα χαρτιά — και αν αυτά χαθούν, έχεις πρόβλημα.
Τρίτο: να μην αντιμετωπίζεις τον Πλοίαρχο και τον Α' Αξιωματικό σαν «εκπαιδευτές». Δεν είναι. Έχουν αρμοδιότητες, προθεσμίες και πίεση. Αν θέλεις να μάθεις κάτι συγκεκριμένο, ρώτα στην ώρα που επιτρέπεται — όχι στη μέση ενός ελιγμού. Αυτό φαίνεται αυτονόητο. Δεν είναι για όλους.
Υπάρχει κάτι που πολύ σπάνια λέγεται στους νέους ναυτικούς: κάθε ημέρα στο πλοίο, ακόμα και σαν Δόκιμος, έχει αξία στον υπολογισμό σύνταξης ΝΑΤ. Δεν αρχίζει να μετράει από τη στιγμή που γίνεις Υποπλοίαρχος. Μετράει από τη στιγμή που υπογράφεις ναυτολόγιο.
Αυτό σημαίνει ότι από την πρώτη σύμβαση πρέπει να ξέρεις: τον τύπο του πλοίου — που επηρεάζει τον συντελεστή — τον βαθμό που αναγράφεται, και τις ακριβείς ημερομηνίες επιβίβασης και αποβίβασης.
Όσο νωρίτερα αρχίσεις να οργανώνεις αυτά τα δεδομένα, τόσο καλύτερη εικόνα θα έχεις για τη σύνταξή σου, τα πιστοποιητικά που πλησιάζουν λήξη, και το ιστορικό υπηρεσίας που κάθε εργοδότης θα σου ζητήσει.
Κράτα τη θαλάσσια υπηρεσία σου οργανωμένη από την πρώτη ναυτολόγηση. Συμβάσεις, ημερομηνίες, συνθετικές ημέρες — όλα σε ένα μέρος.
Άνοιξε το LogMySea — δωρεάν